18 de seteme, Sant Ferriòl patron des lairons
Ferriòl (deth latin Ferreolus) que siguec un tribun roman, militar. Martir decapitat en Viana, ena actuau Arpitània, pendent era persecucion der emperaire Dioclecian, en sègle IV. Lo decapitèren just quan hugie dera preson.
Mès tostemp que m'a desvelhat mès er interès era legenda catalana de Sant Ferriòl, que no pas era biografia reau deth Sant.
Tradicionaument, conde era legènda que Ferriòl ère eth cap d'ua còlha de lairons de Besalú, ena Garrotxa (Catalonha). Eth protagonista dera nòsta istòria qu'auie era costum d'anar tara tavèrna dempús de panar, a on hège escomeses a veir qui podie mantier mès temps er equilibri dempús d'ua grana hartèra de vin.
Tradicionaument, conde era legènda que Ferriòl ère eth cap d'ua còlha de lairons de Besalú, ena Garrotxa (Catalonha). Eth protagonista dera nòsta istòria qu'auie era costum d'anar tara tavèrna dempús de panar, a on hège escomeses a veir qui podie mantier mès temps er equilibri dempús d'ua grana hartèra de vin.
Ferriòl ère piós, per açò lo heren sant. Quan panaue tostemp
qu'anaue tà coheissar-se. Mès tostemp que tornaue a panar. Un dia, eth
capelhan que lo coheissèc, li metec de peniténcia que non hesse pas as
auti çò que non volie entad eth, d'ací ven era devisa de Sant Ferriòl:
"çò que non voleràs entà tu, non ac voleràs entà degun".
Es sòns companhs es laires lo preneren per traïdor. Alavetz, decidiren aucir-lo e l'enterrèren en cerèr dera tavèrna jos ua barrica de vin. E v'aquí eth miracle: eth vin d'aquera barrica jamès quitaue de rajar, enquia qu'un dia eth tavernèr lo descorbic enterrat e s'encuedèc que Ferriòl tocaue damb era punta deth dit era misteriosa barrica. A compdar d'aqueth moment Ferriòl venguec sant e conde era legenda qu'es companhs dera tavèrna li dediquèren un balh entà arregraïr-li eth vin que jamès non s'acabaue, eth coneishut balh de Sant Ferriòl que se dance pertot en Catalonha damb eth dit lheuat.
Actuaument Sant Ferriòl qu'ei considerat eth patron des lairons.
Justament aguesta tarde, en tot veir es notícies, que m'è encuedat qu'eth panatòri de Fèlix Millet m'a hèt mau. M'a dolut fòrça mès que d'autes notícies similares. Que supausi qu'ei pr'amor qu'è un cèrt ligam emocionau damb er Orfeon Catalan e eth Palai dera musica.
Aué è arrebrembat er arrepervèri aranés: "qui a hilhes e hilhons, non pòt parlar ne de putes ne de lairons"
