Coma cada ser ad aguesta ora, sagi de guardar eth Telenotícies de TV3 e tròbi, çò de madeish en toti es mejans comunicacion, non se hè bon jornalisme, es notícies que se presenten non arresponen cap es qüestions principaus. Hè quauqui dies, pendent es telenotícies parlauen sus es marrits pirates de Somalia que sequestren vaishèths espanhòus, Titot mos plantejaue en son blòg ua qüestion que cap mejan non sometec: qué putes i hège un vaishèth espanhòu en pescar enes aigües de Somalia? Qu'ei a díder, damb quina autoritat explotauen es recorsi d'un país deth tresau mon?
Avui, en veure la primera roda informativa en aranès pel 3/24, se m'ha posat la pell de gallina de l'emoció. Per fi Televisió de Catalunya, la nostra, parla occità a tot el territori (de fet l'occità és llengua oficial a tota la comunitat autònoma de Catalunya). Malgrat haver tingut la sensació que hi havia pocs recursos, malgrat haver vist força peces locutades en català, i malgrat ser el primer dia de l'Ares Riu, he trobat que el resultat és formidable, i sobretot, emocionant.
Occitània qu'ei un des païsi damb eth nombre d'associacions mès naut, totun, era majoritat d'ères son recorsi legaus entà montar projèctes empresariaus o pseudoempresariaus. En Catalonha i trobam un hilat associatiu hèra gran, deth qu'era grana part ei dedicat ara filantropia, ara cultura o ath léser. Era gent que s'amassen e que s'assòcien. Que s'amassen es qu'an cognòm d'animau, que s'amassen es humaires de pipa, es que pòrten barba, es constructors d'estructures de Meccano...
Dempús de Sojle de la klara temp' (A l'entrada del temps clar) (2001) e de Plaĉas al mi (Tant m'abelís) (2004), era formacion occitanocatalana Kaj Tiel Plu contunhe d'aufrir en aguest tresau album Surplacen venu vi (Sus la plaça venetz) (2009) un viatge a trauès des tradicions catalana, occitana e sefardita. Ath delà, a reapareishut er esperit originau dera formacion, quan enes annades 80, çò qu'alavetz ère un duet, beuie deth repertòri internacionau, der escambi de cançons enes amassades internacionaus d'esperantistes. Alavètz, aguest darrèr album aufrís cants e dances occitanes, catalanes, sefardites e tanben de Croàcia, Cabília, Dimarca e Anglatèrra.
farri |
divendres, 18 de setembre de 2009 | 02:21h
Ferriòl (deth latin Ferreolus) que siguec un tribun roman, militar. Martir decapitat en Viana, ena actuau Arpitània, pendent era persecucion der emperaire Dioclecian, en sègle IV. Lo decapitèren just quan hugie dera preson.
Mès tostemp que m'a desvelhat mès er interès era legenda catalana de Sant Ferriòl, que no pas era biografia reau deth Sant.
Tradicionaument, conde era legènda que Ferriòl ère eth cap d'ua
còlha de lairons de Besalú, ena Garrotxa (Catalonha). Eth protagonista
dera nòsta istòria qu'auie era costum d'anar tara tavèrna dempús de
panar, a on hège escomeses a veir qui podie mantier mès temps er
equilibri dempús d'ua grana hartèra de vin.
Ferriòl ère piós, per açò lo heren sant. Quan panaue tostemp
qu'anaue tà coheissar-se. Mès tostemp que tornaue a panar. Un dia, eth
capelhan que lo coheissèc, li metec de peniténcia que non hesse pas as
auti çò que non volie entad eth, d'ací ven era devisa de Sant Ferriòl:
"çò que non voleràs entà tu, non ac voleràs entà degun".
Aran ei un país pionièr en consultes populares dera sòrta d'Arenys de
Munt. Siguec eth pòble aranés qui decidic que volie qu'eth petit país
occitan des Pirenèus s'associèsse liurament damb eth Principat de
Catalonha, e donques, damb era Corona d'Aragon. Era volontat des
aranesi siguec tant persistenta que, a despièt de nombroses invasions
franceses, era val occitana s'associèc liurament a Catalonha, e en
sègle XIV li siguec autrejat eth privilègi dera Querimònia.
Aran ei un país pionièr en consultes populares dera sòrta d'Arenys de
Munt. Siguec eth pòble aranés qui decidic que volie qu'eth petit país
occitan des Pirenèus s'associèsse liurament damb eth Principat de
Catalonha, e donques, damb era Corona d'Aragon. Era volontat des
aranesi siguec tant persistenta que, a despièt de nombroses invasions
franceses, era val occitana s'associèc liurament a Catalonha, e en
sègle XIV li siguec autrejat eth privilègi dera 
